Nieuws

'Enorm' zoogdier uit het Krijt

13 januari 2005


De vondst van een zoogdier uit het vroege Krijt van bijna een meter lengte is een verbazingwekkende ontdekking, normaal gezien werden zoogdieren tijdens het Mesozoïcum niet groter dan muizen en ratten. Maar dit nieuwe zoogdier is wel twintig keer zo groot als gebruikelijk.
Het nieuwe dier behoord tot het geslacht Repenomamus, er zijn fossielen van twee individuen gevonden waarvan de grootste 90 centimeter lang was. Van deze werd de maaginhoud ook terug gevonden, een baby Psittacosaurus.
De fossielen zijn twee jaar geleden gevonden in het Chinese fossielenparadijs Liaoning en kort geleden gepubliceerd.
Pierolapithecus catalaunicus

21 november 2004


Pierolapithecus is een nieuwe in Spanje gevonden mensaap van ongeveer 13 miljoen jaar oud. Hij zal ongetwijfeld nauw betrokken zijn geweest bij het ontstaan van de groep apen die uiteindelijk naar de aapmensen zou leiden. Er zijn verschillende skeletdelen gevonden maar de schedel was het meest kompleet. Het beest was iets kleiner dan een chimpansee.
Homo floresiensis

3 november 2004


Het zal je wel niet ontgaan zijn dat er op een Indonesisch eiland een nieuwe mensachtige is ontdekt, de kranten stonden er vol mee en ook op tv werd er over gesproken. De nieuwe hominide, die gevonden is op het eiland Flores, en daarom Homo floresiensis is gedoopt, was een ware dwerg. De volwassen schedel was niet groter dan een grapefruit en de hersenomvang was slechts 380 cc, nog kleiner dan die van een Bonobo.
De reden voor deze dwerggroei is waarschijnlijk het geïsoleerde gebied waarin hij heeft geleefd. In een gebied zonder grote roofdieren komt een klein lichaam, dat minder energie verbruikt, beter van pas dan een groot lichaam. Dat dit niet alleen voor de mensen opging weten we doordat op dat zelfde eiland ook een soort van dwergolifant leefde.
De gevonden fossielen van Homo floresiensis zijn 18.000 jaar oud, dus redelijk modern, tegen die tijd leefde er al moderne mensen. Men denkt dat floresiensis 74.000 jaar geleden zich afsplitsten van Homo erectus, zich aanpaste aan het leven op Flores, en nog een tijdlang voortleefde toen erectus uitstierf, mogenlijk tot in recente tijden.
Neanderthalers snel volwassen

1 mei 2004


Wetenschappers die hun onderzoek naar de groei van Neanderthalertanden hebben gepubliceerd in het wetenschappelijk tijdschrift Nature, zijn tot de conclusie gekomen dat de voortanden van Neanderthalers sneller groeiden dan die van huidige mensen. Maar verrassend genoeg groeiden ze óók sneller dan de oudere menssoorten als Homo heidelbergensis. Omdat tandengroei samenhangt met de lengte van de jeugd, betekend dit waarschijnlijk dat Neanderthalers sneller volwassen werden dan de huidige mens, met ongeveer 15 jaar zouden ze al volgroeid zijn.
De onderzoekers wijten dit aan de zware omstandigheden waarin Neanderthalers leefden. Waarschijnlijk was de sterfte onder Neanderthalers groter, en onder zulke omstandigheden leid dit tot versnelde groei in de jeugd.
Mammoet was niet groot

26 april 2004


In het Apeldoornse apenheul heeft mammoetspecialist Dick Mol een levensgroot model van een wolharige mammoet gebouwd. Zijn doel is om het misverstand dat een mammoet buitengewoon groot zou zijn recht te zetten. Met een schofthoogte van 2,5 meter was de mammoet een beetje kleiner dan de hedendaagse Afrikaanse olifant, als hij wat door z'n knieën zou zakken zou hij nog een in bestalbus passen, aldus Dick Mol.
Schedel van Mammoet

22 januari 2004


In Zuidwest-Engeland is een geheel intact zijnde schedel van een mammoet opgegraven. Het is pas de tweede mammoetschedel die in Groot-Brittannië is aangetroffen. De reusachtige schedel is naar schatting zo’n 50.000 jaar oud en verkeert nog in uitstekende staat. 'Alsof het dier gisteren is overleden' De vondst werd gedaan door de paleontoloog Neville Hollingworth en wetenschapper Mark O'Dell, die op 11 januari j.l. tot hun verrassing in een greppel een stukje bot tussen de aarde zagen uitsteken. “We begonnen te graven in de verwachting een bot aan te treffen, maar tot onze verbazing bleek zich onder de aarde een complete schedel van een mammoet te bevinden”, aldus Hollingworth tegenover persbureau Reuters. “Na vier uur spitten hadden we de schedel uit de aarde bevrijd. Nog wel helemaal intact en onbeschadigd. Ook verkeert de schedel in perfecte staat, alsof het dier gisteren in overleden.
Het was puur geluk dat we de schedel ontdekte. Bij de vindplaats worden graafwerkzaamheden uitgevoerd en als we de schedel niet hadden ontdekt, zou de schedel wellicht voor lange tijd onder een wegdek zijn verdwenen.” Deskundigen denken dat de schedel toebehoorde aan een vier tot vijfduizend kg wegende vrouwelijke mammoet tussen de vijfentwintig en veertig jaar oud. Met behulp van radiokoolstofdatering zal later de exacte ouderdom van de schedel worden bepaald. Ook zal de schedel worden vergeleken met de enige andere in Groot-Brittannië gevonden schedel, die zich in het Natural History Museum in Londen bevindt. Zo hopen wetenschappers meer te weten te komen over de evolutie en de levenswijze van de mammoeten die eens door Groot-Brittannië zwierven. Link naar meer info
Fossiel van aap in China gevonden

3 januari 2004


Chinese archeologen hebben fossiele resten van een aap gevonden die naar schatting 55 miljoen jaar oud zijn. Zulke resten zijn al eerder gevonden in Europa en Noord-Amerika maar nooit in China. Het fossiel kan veel vertellen over de afkomst, evolutie en verspreiding van primaten. Het fossiel bestaat uit een schedel met een vrijwel complete boven- en onderkaak en enkele tanden.
Nog een Mesozoïsch zoogdiertje:

Oudste voorouder van de buideldieren gevonden in China:

Een bomenklimmend diertje ter groote van een muis dat leefde tussen de dinosauriërs is voor zover bekend de oudste voorouder van de buideldieren, aldus de onderzoekers. Een raport dat op 12 december 2003 gepubliceerd werd in "The Journal Science" beschrijft het fossiel, genaamd Sinodelphys szalayi, dat 15 miljoen jaar ouder is dan de vorige recordhouder. Zhe-Xi Luo van het Carnegie Museum of Natural History en de Nanjing Universiteit en zijn collega's vonden het grotendeels komplete skelet in de Yixian rotsformatie, die op 125 miljoen jaar oud word gedateerd. Bij de botjes bevonden zich ook afdrukken van de vacht en versteende overblijfselen van de weke delen van het lichaam, waardoor een goede reconstructie kan worden gemaakt. "Dit dier zou de oudtante -of oom, of de grootvader van alle buideldieren kunnen zijn", zegt Luo. Het dier was ongeveer 15 centimeter lang en woog rond de 30 gram. De bouw van de voeten geeft aan dat het in staat was om in bomen te klimmen. Luo zegt dat er aanwijzingen zijn dat de buideldieren zich in Eurazië hebben ontwikkeld, tegenwoordig komen ze voor in Australië en Zuid-Amerika, maar dat zijn dus niet de oorspronkelijke plaatsen waar ze zich ontwikkeld hebben.

Wintervoorraad is blijven liggen

Telegraaf; 13 december 2003


Door ANNE SCHULP
GARZWEILER (D) - Paleontologen van de Universiteit Bonn hebben de 17 miljoen jaar oude wintervoorraad van een knaagdier opgegraven.
In een groeve bij het Duitse Garzweiler (In de buurt van Keulen) kwam een verzameling van zo'n 1800 fossiele nootjes aan het licht. De lagen waarin de fossielen werden aangetroffen zijn ongeveer 17 miljoen jaar oud. Paleo-botanicus Carole Gee, verbonden aan de universiteit van Bonn, denkt dat het om een wintervoorraad van een knaagdier gaat: "Waarschijnlijk een grote hamster, misschien een eekhoorn.", schrijft ze in het wetenschappelijke tijdschrift Palaeontology.
Het klimaat in Duitsland was 17 miljoen jaar geleden een stuk warmer dan tegenwoordig. Er zwommen krokodillen rond, er groeiden palmen en er zwierden apen door de jungle. Maar volgens Gee vormt de wintervoorraad een duidelijke aanwijzing dat het klimaat niet het hele jaar door even aangenaam was. Knaagdieren leggen alleen voedselvoorraden aan als er een koud of een droog seizoen is, waardoor er tijdelijk minder voedsel beschikbaar is. De nootjes zijn afkomstig van een boom die verwant is aan een boom die nu alleen nog aan de Amerikaanse westkust en in Oost-Azië voorkomt, en in de verte met de tamme kastanje verwant is.
Het is niet bekend wat er met de maker van de wintervoorraad is gebeurd. Misschien is de toegang tot de voorraad om wat voor reden dan ook geblokkeerd geraakt, bijvoorbeeld door een aardverschuiving. Of is er iets vervelends gebeurd met de hamster of de eekhoorn. Hoe het ook zij, de maker van de wintervoorraad is na de aanleg ervan nooit meer teruggekomen om de noten weer op te peuzelen, en heeft daarmee voor paleontologen een prachtige aanwijzing achtergelaten over het klimaat van 17 miljoen jaar geleden.
Mastodonten niet vredelievend

Algemeen Dagblad; 21 oktober 2003


De uitgestorven mastodonten waren niet zo vredelievend als eerder werd gedacht. Volgens Amerikaans onderzoek hadden er felle gevechten plaatsgevonden tussen deze dikhuiden, familie van de 10.000 jaar geleden uitgestorven mammoet, tot dusver beschouwd als vreedzame planteneters. Sommige van de onderzochte dieren legden in de strijd het loodje, zo blijkt uit verbrijzelde schedeldelen.
Reuzencavia

De Telegraaf; zaterdag 20 september 2003


Reuzencavia woog 700 kilo

Door ANNE SCHULP
Urumaco (Venezuela)- Niet alle cavia's zijn even geschikt als huisdier. De acht miljoen jaar oude fossiele reuzencavia die in Venezuela werd opgegraven, was dat zeker niet. Met een gewicht van 700 kilo was dit enorme knaagdier net zo groot als een bizon.
We wisten het al een tijdje: er moet ooit een reusachtige cavia-achtige in Zuid-Amerika rondgestruind hebben. Daar waren een paar aanwijzingen voor, zoals enkele behoorlijk forse fossiele tanden en een paar botten, maar meer was er niet bekend van dit mysterieuze knaagdier. De paar fossielen suggereerden al wel dat het om een monsterlijk grote cavia zou moeten gaan, maar hoe die er precies uitzag en hóé groot die nou precies was, was onbekend. Totdat in mei 2000, in het noordwesten van Venezuela, twee prachtig bewaard gebleven fossielen van de gigantische oercavia ontdekt werden. Omdat bij het ene skelet de schedel zwaar beschadigd was, was de vondst van een tweede schedel extra welkom. De groep van Venezolaanse, Duitse en Amerikaanse wetenschappers kon genoeg materiaal verzamelen om eindelijk te weten te komen hoe de reuzencavia er nou eigenlijk uitzag én hoe groot hij was. Na uitgebreid onderzoek maakten ze de vondst deze week in het vaktijdschrift Science bekend.
Het dier, dat Phoberomys pattersoni genoemd wordt, leefde zo'n acht miljoen jaar geleden. Het werd ongeveer drie meter lang en 1,3 meter hoog. Uit de afmetingen van de botten konden de onderzoekers uitrekenen dat Phoberomys ongeveer 700 kilo woog. Veel groter en zwaarder dan dat werden ze niet, want het gebit van beide fossielen laat zien dat deze exemplaren al wel volwassen waren. De grootste cavia-achtige die nu nog leeft, weegt niet meer dan 50 kilo: de capibara.
Kort berichtje over olifant

zondag 7 september 2003


De dwergolifant, die voorkomt in het Maleisische deel van Borneo, is na genetische tests als een aparte ondersoort geclassificeerd. De goedmoedige dwergolifant is niet alleen kleiner, maar heeft ook grotere oren, een langere staart en rechtere slagtanden dan de gemiddelde Aziatische olifant. In de Maleisische deelstaat Sabah leven circa 100 en 200 dwergolifanten.
Buidelwolf niet uitgestorven

Dinsdag 19 augustus 2003


In de telegraaf stond een opmerkelijk bericht, de Tasmaanse duivel toch niet uitgestorven? Ik weet niet waar die redactie mee bezig is, maar hier klopt dus geen hout van. De Tasmaanse duivel is immers nooit uitgestorven geweest, maar leeft nog steeds op het eiland Tasmanië. Het is echter wel mogelijk dat de Telegraafredactie de Tasmaanse duivel met de wel uitgestorven Buidelwolf heeft verward. Nou ja, hier volgt het berichtje:

'Tasmaanse duivel niet uitgestorven'

Melbourne, dinsdag
De laatste Tasmaanse duivel zou in 1936 in gevangenschap zijn gestorven. Toch zijn er sinds het begin van de jaren negentig tietallen meldingen geweest van mensen die het gestreepte, op een kleine tijger lijkende buideldier hebben zien lopen. Dit ontdekte een Australische onderzoeker na bestudering van gegevens van gegevens van de Australische overheid.
De wetenschapper, Michael Moss, constateerde dat er 63 waarnemingen zijn geweest van de dieren in natuurparken in de zuidoostelijke deelstaat Victoria. Er was zelfs een melding van een Tasmaanse duivel op slechts 25 kilometer van het centrum van Melbourne. Moss kwam hierachter door gebruik te maken van een wet die openbaarheid van overheidsgegevens mogelijk maakt.
Moss vindt het jammer dat de overheid de sterke aanwijzingen negeert dat het dier leeft en zich voortplant op Australische bodem.
De Tasmaanse duivel is het grootste vleesetende buideldier dat ooit heeft geleefd. Het dier, ook wel buidewolf genoemd, zou 2000 jaar geleden zijn uitgestorven op het vaste land van Australië.
Op het eiland Tasmanië ten zuiden van Australië wist het dier zich te handhaven tot het begin van de vorige eeuw. Australische onderzoekers maakten in 2002 bekend dat ze uit organen van een jong vrouwtje, sinds 1866 in alcohol geconserveerd, DNA-materiaal hebben geïsoleerd. Er zijn plannen om een Tasmaanse duivel door middel van klonen weer tot leven te wekken.
(ANP)

Goed, en dan nu een opsomming van de fouten in dit stukje:

Zoals ik al zei heeft men hier de Tasmaanse duivel verward met de Buidelwolf. De Buidelwolf is uitgestorven in begin 20ste eeuw, en niet 2000 jaar geleden. De Tasmaanse duivel is door concurrentie van vossen en katten uit Australië verdreven, maar leeft nog steeds in Tasmanië. Tasmaanse duivel is dus ook niet een ander woord voor Buidelwolf, het zijn twee verschillende dieren. De andere naam voor Tasmaanse duivel is "Buidelduivel" en de Buidelwolf staat ook bekend als "Tasmaanse buideltijger". Verder was de Thylacoleo het grootste vleesetende buideldier, en niet een van de bovenstaande dieren. Voor de rest klopt dit stukje wel.
Waar gaat dit nou precies over? Waarschijnlijk hebben ze er mee willen bedoelen dat er weer onderzoek is geweest naar of de buidelwolf is uitgestorven of niet, er zijn inderdaad enkele waarnemingen geweest sinds hij in 1940 officieel uitgestorven is verklaard ten gevolge van overbejaging. Er zijn enkele fanatici die heilig geloven dat hij nog bestaat, en al jaren het Australische continent doorkruisen op zoek naar de enkele overgebleven buidelwolven, die aan de bloeddorst van de Europese boeren zijn ontsnapt. Toch geloven de meeste onderzoekers dat er geen overlevenden meer zijn, en zij concentreren zich op het buidelwolf kloonproject.

Zoogdiertje uit het Krijt:

Een beetje laat, het diertje werd ontdekt in april 2002, maar beter laat dan nooit. Eomaia scansoria, wat betekend: "Moeder van de dageraad (=Eomaia) die klimt (=scansoria)", is het eerst bekende placentaire zoogdier. Het bijna komplete skelet is ontdekt door een team paleontologen onder leiding van Zhe-Xi Luo en John Wible van het Carnegie museum. De ontdekking vond plaats in de Chinese provincie Liaoning, de befaamde vindplaats van gevederde dinosauriërs. Eomaia leefde ongeveer 125 miljoen jaar geleden in het vroeg Krijt. Hij bracht zijn dagen door met jagen op insecten aan de rand van een meer, en zoals alle vroege zoogdiertjes in die tijd moest hij voortdurend op zijn hoede zijn om niet te eindigen in de bek van een kleine vleesetende dinosauriër.
Door de vorm van de vingers heeft men afgeleid dat hij goed in staat was in bomen te klimmen. Hij kon de takken vastgrijpen en zich snel verplaatsen in de boomtoppen. Hij was iets meer dan 10 centimeter lang en woog naar schatting 25 gram.
De ontdekking van Eomaia is van groot belang voor het bestuderen van de evolutie die de primitieve zoogdieren uit het dinosaurustijdperk hebben doorgemaakt. Aangezien het overgrote deel van de hedendaagse zoogdieren placentaal is kan Eomaia wellicht de voorouder van alle soorten zijn.

Primitieve zeekoe uit het Eoceen:

Kort geleden is bij Seven Rivers op Jamaica de oudst bekende zeekoe gevonden. Dit dier wordt Pezosiren portelli genoemd, wat betekend: Pezosiren="Zeekoe met voeten" en portelli= naar de ontdekker Roger Portell. En zoals zijn naam al aangeeft had hij inderdaad nog twee paar poten in plaats van één paar vinnen. Het beest was 2,1 meter lang, had een lang lijf en een korte nek, staart en poten. Hij kon zich nog prima op het land voortbewegen, maar zal het grootste deel van zijn tijd in het water hebben doorgebracht waar hij zich voede met waterplanten. Deze zeekoe ontwikkelde zich in de zelfde tijd als Ambulocetus, en de beide zoogdieren hebben lange tijd de zelfde aanpassingen getroffen om in zee te leven. Het grootste verschil is dat Ambulocetus en zijn nazaten vleesteters waren, terwijl zeekoeien altijd herbivoor zijn geweest en wellicht op het menu hebben gestaan van de reusachtige walvissen zoals Basilosaurus.
Zeekoeien lijken misschien wel wat op walvissen, maar ze zijn niet erg nauw verwant. Walvissen behoren tot de Laurasiatheria, de inheemse zoogdieren van het Eurazië en Noord-Amerika, en zijn verwanten van de hoefdieren. Zeekoeien daarintegen zijn Afrotheria, de inheemse dieren van Afrika en hun nauwste nog op het land levende verwanten zijn olifanten en klipdassen.