Paranthropus



dieet: herbivoor
grootte: 1,37 meter(m) 1,24 meter (v)
gewicht: 49 kilo (m) 34 kilo (v)
tijd: laat Pleistoceen (2,3 tot 1,2 miljoen jaar geleden.)
locatie: Oost Afrika



Dit was een herbivore verwant van onze voorouders, de Homo habilis.
Paranthropus is een ietswat omstreden genus van aapmensen. In 1938 werd in de grot bij Swartkrans in Zuid-Afrika het eerste Paranthropusfossiel gevonden. Het bleek een rechtoplopende aap te zijn, dus nauw verwant aan de mensen, maar afgezien van dat leek het meer een gorilla. De vinder, Robert Broom, zag dat het een robuuste aap moest zijn geweest, met een zware kaak en grote kiezen, tweemaal zo groot als die van een mens. Dit leek absoluut niet op de aapmensen die tot dan toe waren gevonden, de Australopiteken. En Broom besloot dat dit een afgescheiden familie moest zijn. Hij doopte de aap: Paranthropus robustus.
Andere geleerden vonden het bewijs voor een nieuw genus niet overtuigend genoeg en deelde de nieuwe specie, robustus, gewoon bij het genus Australopithecus in. Lange tijd later werden er in Oost Afrika nieuwe fossielen gevonden, en na die aan een onderzoek te onderworpen te hebben besloot men toch maar dat het echt een apart genus was. Tegenwoordig kennen we drie species: P.robustus, P.boisei en P.aethiopicus. Men denkt dat boisei en robustus uit aethiopicus zijn voortgekomen, maar of dat echt zo was, en waar aethiopicus vandaan komt weten we niet. Fossielen van hominiden zijn zo dun gezaaid dat we er nog verdraaid weinig van weten...

De Paranthropus mannetjes waren groter en veel gespierder dan de vrouwtjes. Dit geeft aan dat Paranthropus mannetjes vochten voor leiderschap over de troep. De sterkste nam de leiding op zich en hij alleen had toegang tot de vrouwtjes. Zodat die zeker wisten dat hun nakomelingen de genen van een sterke vader erfden.
Afgezien van termieten was Paranthropus volledig herbivoor, we weten niet wie hun voorouders waren, maar waarschijnlijk aten die nog wel vlees. Paranthropus zwoer het vlees af, en vergooide daarmee zijn kans om mens te worden. Dat wij grote hersenen hebben is voornamelijk te danken aan het feit dat onze voorouders veel vlees aten. Maar Paranthropus specialiseerde zich in planten.
Men denkt dat deze apen een "relaxt" leven hadden, omdat ze de juiste aanpassingen hadden om het in Afrika tijdens het droge seizoen uit te houden. Terwijl veel dieren het dan moeilijk hebben om voedsel te vinden (inclusief onze voorouders destijds, de Homo habilis.), konden de Paranthropus dankzij hun aangepaste darmen, zware kaak en brede kiezen, nog altijd dingen zoals rietwortels eten. Die zijn altijd wel te vinden, ook in het droge seizoen. En rietwortels zijn ook een stuk veiliger dan karkassen, die de Homo habilis onder de neus van leeuwen en luipaarden vandaan moest vissen. Paranthropus specialiseerde zich geheel in zijn manier van leven.

Tenslotte stierven de Paranthropus toch uit. Het probleem is als je een specialist bent, je je moeilijk aanpast aan de veranderingen in de wereld. Terwijl de Homo habilis nergens goed in waren, waren ze ook overal goed in. Paranthropus had zich maar aan één manier van leven aangepast, en toen dat niet meer ging, (Misschien kwamen er nieuwe planten, of maakte nieuwe dieren hun het leven zuur, we weten het niet...) reste ze geen andere keus dan uit te sterven.




© J. Arts