De oudste echte mens en de eerste gebruiker van bewerkte stenen werktuigen.
Van de verschillende soorten aapmensen die het Afrika van 2 miljoen jaar geleden bewoonde is Homo habilis de meest waarschijnlijke voorouder van de huidige mensheid. Hij bezat de lange zwaaiarmen en korte benen van de Australopitheken, maar zijn hersenen waren al behoorlijk gegroeid en zijn tanden en kaak gekrompen. Net als zijn rivaal Homo rudolfensis struinde habilis in groepen de Afrikaanse savannes af op zoek naar kadavers die door roofdieren waren achtergelaten. Anders dan wel eens beweerd wordt was habilis geen jager, hij was te klein (Nog geen 40 kilo zwaar), had te korte benen om hard te kunnen rennen en had geen tanden of klauwen om prooi te kunnen doden. Deze aapmens vervulde dus de rol van aaseter, en at tevens fruit en groenten voor de vitaminen. Al bij elkaar was hij dus omnivoor...
Habilis staat bekend als de oudste gebruiker van werktuigen. Nu gebruiken apen zoals Chimpansees wel eens takken of stenen voor het opknappen van een karweitje, soms gebruiken Chimps twee stenen als hamer en aanbeeld om een noot of zoiets te kraken, maar de werktuigen die worden gevonden naast habilis zijn overduidelijk bewerkt om beter geschikt te zijn voor hun taak. De stenen hebben aan één kant een scherpe rand, geschikt om takken of beenderen te kunnen bewerken. 2 miljoen jaar geleden waren deze stenen vuistbijlen de meest geavanceerde werktuigen op aarde.
En waar gebruikte habilis deze nieuwe werktuigen voor? Waarneer ze na een dag hard lopen over de savanne bij een karkas aankwamen was dat al bijna geheel kaalgevreten door de leeuwen, hyena's en de gieren, maar er was altijd een restje over voor de mensapen; beenmerg. Beenmerg is wel het meest voedzame deel van een karkas, maar de meeste dieren kunnen het niet bereiken. Habilis' nieuwe werktuigen echter konden de botten openbreken en het merg er uit lepelen (Figuurlijk dan...). Door deze unieke truc konden habilis en hun nazaten zich ontwikkelen tot effectieve aaseters.
© J.Kielen