Belangrijke schakels in de menselijke evolutie, de eerste jagers, vuurstokers en de eerste die het continent Afrika verlieten.
Homo ergaster was de verbeterde versie van zijn voorouder Homo habilis, het was een lange en gespierde mensachtige, met een lang en mager lichaam. Voor lange tijd zal ergaster wel de grootste mens ooit zijn geweest, daar sommige mannen een lengte van 1,8 meter bereikte, de huidige mens heeft zulke hoogtes pas de laatste paar honderd jaar weer bereikt. Eigenlijk is het oorspronkelijke beeld van menselijke evolutie, waarbij de voorouders steeds langer werden dus verkeerd, de hoogste lengte werd bereikt door ergaster, en daarna begon men weer een beetje te krimpen (Ongetwijfeld door toedoen van het kouder wordende klimaat (ijstijd), waarbij een korter lichaam beter geschikt is om warmte vast te houden.). Ergaster leefde op de vlaktes van Afrika. Hij had lange benen gekregen om op zijn zwerftochten over de savanne er flink de pas in te zetten. Om zoveel mogenlijk zonlicht te vangen was zijn lichaam lang en mager, om zo veel mogenlijk huidoppervlak te bereiken. Zo'n zelfde aanpassing zien we nog in bijvoorbeeld Masaï krijgers, die in het zelfde gebied en klimaat leven als ergaster destijds. De huid van ergaster was waarschijnlijk donker en haarloos. Met deze haarloze huid konden de poriën beter zweet afgeven waardoor het koelsysteem optimaal kon werken. En een goed koelsysteem kwam goed van pas op lange zwerftochten. Dus de haarloze huid van ergaster (en van ons eveneens natuurlijk) is een aanpassing om tijdens lange tochten overtollig lichaamswarmte te verliezen, indirect dus een aanpassing aan leven in de open vlakte.
Ergaster gebruikte stenen werktuigen en wapens om prooien te doden en misschien vuur om het vlees te roosteren. We weten dat dat zo is omdat in de buurt van ergaster fossielen karkassen zijn gevonden van dieren wiens botten de schraapsporen van stenen vuistbijlen tonen. Hoewel we niet precies weten waar en waarneer het vuur werd uitgevonden gebruikte de latere ergaster dit voor oa. warmte en bescherming tegen roofdieren.
Door het succes van ergaster kwam er al snel een overschot aan mensen, er was niet genoeg voedsel voor hen allen. Sommige stammen trokken dus weg op zoek naar nieuwe gebieden die nog niet waren bewoond. Dit waren de eerste mensen die het continent Afrika verlieten en het verre Azië bereikte. Hun reis duurde duizenden jaren, en toen ze er eenmaal aankwamen waren ze genetisch zó veranderd dat waarneer we hun fossielen vinden we ze tot een aparte soort rekenen, Homo erectus welteverstaan.
Vreemd genoeg vinden we bij erectusfossielen nooit de stenen vuistbijlen die hun verwanten in Afrika maakte. Het ligt voor de hand dat ze een ander soort werktuig hadden gevonden, beter te bewerken en makkelijker te hanteren. In de uitgestrekte bossen van het hedendaagse India, China en Indonesië maakte erectus hun werktuigen van Bamboe.
Dus ergaster leefde in Afrika en erectus in Azië voor meer dan een miljoen jaren. Echter rond 600.000 jaar geleden veranderde ergaster in een nieuwe mensachtige; Homo heidelbergensis. Erectus leefde nog lange tijd voort, en stierf uit vlak voor de ijstijd op zijn eind liep, rond 30.000 jaar geleden, dezelfde tijd als de Neanderthaler.
© J. Arts